582 - Eindelijk een doorbraak voor de Four Tops
Als je de belangrijke Motown-artiesten uit de jaren zestig op een rijtje zet, kun je heel wat namen noemen: Supremes, Marvelettes, Miracles, Temptations, (Little) Stevie Wonder, Marvin Gaye, Mary Wells. Allemaal kwamen ze uit het niets te voorschijn. Dankzij Motown werden ze sterren in Amerika en de rest van de westerse wereld.
Laten we de Four Tops niet vergeten. Ook die werden groot, niet in het minst door de songs en producties van Holland-Dozier-Holland. Maar integenstelling tot de eerder genoemde namen, was het viertal (Levi Stubbs, Abdul Fakir, Lawrence Payton, Renaldo Benson) al jaren in de weer.
Zingen op school
Op 14 maart 1970 liet Fakir (1935-2024) in de Britse popkrant Melody Maker afdrukken dat ze al sinds hun high school jaren aan het zingen waren. Bij het afstuderen wisten ze elkaar definitief te vinden – voor de rest van hun leven. Fakir: “We all sang in separate groups in school. After graduation there was a party in the neighborhood, and we all got to talking and started singing together. We tried again and we just hit it off right”.
Halverwege de jaren vijftig werd het viertal voor het eerst opgemerkt door een platenmaatschappij – Chess Records in Chicago, in de weer met bijvoorbeeld Chuck Berry, Bo Diddley, Muddy Waters en de blanke zanger Dale Hawkins (‘Susie Q’).
Fakir: “We first started recording in 1956 on the Chess label where we had a record out titled ‘Could It Be You’ which didn’t do anything. We’d started singing together in high school before that, just messing around, and for two years we were known as the Four Aims. We changed our name to the Four Tops when we signed with Chess”.
Fakir vertelde er niet bij dat ze als de Four Aims al een single op het kleine Grady-label opgenomen hadden, ‘If Only I Had Known’.
Aanvankelijk weinig succes op de plaat
Door gebrek aan succes moesten ze op zoek naar een andere platenmaatschappij. In 1970 kon Fakir zich niet eens meer herinneren wat ze allemaal gedaan hadden. “In 1958 we were on Columbia and were with them for a year. I can’t remember the tunes we did with them now, it seems a long time ago [Ain’t That Love, HK]. Then we recorded on the Riverside label from 1961 and we did an uptempo version of ‘Pennies From Heaven’”.
Riverside, gevestigd in New York, hield zich onder leiding van Orrin Keepnews in de jaren 1953-1963 voornamelijk met jazz bezig. Met ‘African Waltz’ had het bedrijf in 1961 een hitsingle voor saxofonist en orkestleider Cannonball Adderley.
Four Tops in 1960
Vroeger brachten de Four Tops live heel andere muziek. “At that time we were doing a lot of night club stuff. We sang a few rock and roll type tunes but it was mainly for the grown up people who used to come into the clubs. The Four Freshmen had been a great influence on us, most of their songs were fine for cabaret. There were a couple of rock and roll groups like the Clovers and the Platters who had influenced us but basically it was the Four Freshmen”.
Dat andere viertal, de Four Freshmen, was tevens een bron van inspiratie voor Brian Wilson en de Beach Boys.
Four Freshmen
Volgens de groep was het opnemen van platen aanvankelijk niet van belang. “The Four Tops never used to take recording very seriously, or so they claim. Their records were put out but nothing much happened”.
Frontman Levi Stubbs: “We stuck together despite the fact that things didn’t go too smoothly. Fortunately, we like making music together, so it wasn’t such an ordeal”, zei hij in 1965 met een glimlach.
In een ander interview werd duidelijk dat het viertal ervaring opgedaan had door hun samenwerking met de populaire zwarte performer Billy Eckstine. Eckstine was feitelijk hun ontdekker.
Bij Motown in 1963
Zeven jaar na hun eerste single, in 1963 dus, tekenden ze bij Detroit, het bedrijf van Berry Gordy in Detroit. Tijdens hun eerste bezoek aan Engeland, in 1965, zei Stubbs: “Berry Gordy said ‘come on over to us’.
My home town is Detroit and I had grown up with him so I knew his ideas and the way he planned things out”.
Bij die gelegenheid gaf Stubbs nog een andere reden op waarom ze zich door Motown hadden laten contracteren. Bij hun eerdere ervaringen hadden ze nooit goed songmateriaal door hun producers aangeboden gekregen. “They weren’t groovy enough”.
Bij Motown was dat wél het geval. “They have their own songwriters”. Bovendien, schreef een interviewer van Record Mirror: “Joining a highly successful stable such as Motown was a big thing for the Four Tops. Hits seemed to pour out of their studios like sand from a split bag”.
Vanzelfsprekend was het echter niet. Bij Motown moest je vechten voor je plek. “The songwriters at Motown don’t write for any one group. They produce something. Then it’s sorted around until one or other of the artistes records it. For instance, the Miracles could do an interpretation of a song and we could do it another way. Often a song gets treated many ways before it’s finally decided who it’ll go to”.
Een mooi voorbeeld was ‘I Heard It Through The Grapevine’. Die song werd zowel door Gladys Knight als Marvin Gaye in de studio vastgelegd. Bovendien kon het ook andersom gaan. De meeste Motown-artiesten hadden er geen zin in om ‘Where Did Our Love Go’ te zingen. De Supremes werden er in 1964 toe gedwongen omdat ze nog nauwelijks waren doorgebroken. Ze moesten wel. Het werd hun eerste nummer één hit...
Veelzijdig
Ook toen ze bij Motown gelanceerd werden, bleven de Four Tops zich vastklampen aan hun veelzijdigheid. “As well as cabaret, they do a lot of package shows. They manage to appeal to both audiences”.
Een verslaggever van popkrant Record Mirror kreeg te horen: “We feature country and western, rock and roll, straight pop and vocal harmonies from Lawrence Payton. That’s our little modern jazz section”.
En voor wie het nog niet begreep: “People that go to the night clubs want to hear most types of music, in theatres you get nine to thirty year olds. Pop stuff for them. You have to know what to give your audience”.
Amerika en Europa
Het viertal was niet voor niets naar Europa gekomen. Hun eerste Amerikaanse hit, ‘Baby I Need Your Loving’, was in Engeland niet succesvol geweest in hun eigen versie maar wel in die van de Britse groep Fourmost.
Wat ze daar zelf van vonden, hielden ze bij aankomst achterwege. Ze moesten zich immers professioneel gedragen. Levi Stubbs zei het zo: “I’ve heard the Fourmost’s record. They do a nice treatment of it”.
Mede door hun komst schoten ze in 1965 ook in Engeland raak met ‘I Can’t Help Myself’. “That was undoubtedly helped by a promotion visit”, aldus de redacteur van Record Mirror.
In Nederland was het zo ver nog niet. Pas ruim een jaar later verschenen ze voor het eerst in de Veronica top 40. Het duurde een tijd voor Motown bij ons het etiketje ‘legendarisch’ opgeplakt kreeg
Het opname-proces
Berry Gordy, Four Tops, Holland-Dozier-Holland
Terug in Amerika legde Fakir aan Ronnie Oberman uit hoe het gegaan was met ‘I Can’t Help Myself’. Het viertal bevond zich in Los Angeles toen ze door een van hun producers vanuit Detroit gebeld werden met de woorden “Look, I have a No. 1 tune here”. Hun grote doorbraak-hit was geschreven en geproduceerd door het trio Lamont Dozier en de broers Eddie en Brian Holland. Oberman: “The Tops hurried back to Detroit and cut the song”.
In de meeste gevallen ging het anders volgens Fakir: “He said a typical day, when he’s at Motown, may go something like this: ‘Ordinarily, I come about noon and Lamont Dozier might be there playing on the piano. We sit around and gab. The tape recorder is playing. He’ll come up with a little something.
Then maybe we’ll get something to eat. All the while he’s thinking about the tune. We may go over to his house and come back to the studio, and then he’ll get serious about the tune’”.
1966
Vooral door ‘I Can’t Help Myself’ waren de Four Tops doorgedrongen tot de top in Amerika en Engeland. Wat platenverkoop betreft deden ze maar weinig onder voor hun vrouwelijke Motown-partners, de Supremes, die eveneens door Holland-Dozier-Holland van materiaal voorzien werden. Er was één groot verschil. De Four Tops vormden een eenheid, bij de drie Supremes zocht Diana Ross steeds meer de voorgrond op.
Bij een optreden in Los Angeles legde Pete Johnson nog eens vast dat de Four Tops in korte tijd ‘several million records’ verkocht hadden. In The Trip traden ze in april van dat jaar op met een zes man sterk orkest. “They smoothly sang hit after hit”. Volgens Johnson was Motown een stevige concurrent geworden van de grote pop-stromingen in die tijd – de Liverpool Sound en de muziek van de West Coast.
Het was een feest van herkenning! “The audience knew the arrangement of each song by heart and as the band played the first few notes the Four Tops were greeted by hysterical screaming”.
Een optreden in New York (juni) was een feest, rapporteerde Aaron Sternfield in Billboard. Iedereen deed mee. “The audience wasn’t just watching the Four Tops perform; it was performing along with them. The old folks lapped it up, joining lead singer Levi Stubbs in clapalong and singalongs and attempting to match the enthusiasm of the group”.
Het zangkwartet voerde niet alleen hun Motown-hits uit, maar ook moderne ‘evergreens’ als ‘I Left My Heart In San Francisco’ (Tony Bennett), ‘The Girl From Ipanema’ (Astrud Gilberto’), ‘If I Had A Hammer’ (Trini Lopez), ‘It’s Not Unusual’ (Tom Jones) en ‘Michelle’ (Beatles). Met al dat repertoire wisten ze een breed publiek te bereiken. “The Four Tops seem to have the best of both worlds. They play Playboy clubs and name houses like Harrah’s in Lake Tahoe, and they still score with the teenagers”.
Muziek voor jong en oud, op de plaat en op de bühne
In augustus 1966 waren de Four Tops voor de tweede keer in Engeland, ditmaal om er op te treden in het prestigieuze London Palladium. Alan Smith (New Musical Express) zocht hen op en liet Levi Stubbs aan het woord. Deze vertelde nog eens dat ze in hun begindagen veel te danken hadden aan ‘Mr. B.’ (Billy Eckstine), in wiens show ze hadden mogen optreden. Van hem en anderen (Sarah Vaughan, Marvin Gaye) hadden ze veel geleerd. “We always watch the biggest stars, because they’re always the best. We wanted to all become professional singers; we taught ourselves four-part harmony; and we rehearsed every single moment we could”.
Stubbs: “We’ve spent years trying to improve our act. Every performance we give, we try to be that little bit better. Some people think of us as specialising in one type of music, but we don’t. That would put us in a rut. We are inspired by anyone who has talent – and man, anyone who says we don’t have a wide repertoire, he ain’t listening! We sing everything from pop to country & western, rhythm & blues, rock ’n’ roll and progressive music”.
Billy Eckstine
1966 werd een topjaar voor de Four Tops. Op het juiste moment, zou je kunnen zeggen, verscheen misschien wel hun beste single. Tijdens een bezoek aan Engeland vertelde Barney Ales, een van de topmensen van Motown: “The Four Tops’ new one is breaking big in the States and we’re pushing it out here on October 7 – so watch out. It’s called ‘Reach Out And I’ll Be There’”.
Lawrence Payton uit bed gebeld
Toen ‘Reach Out’ als een raket omhoog schoot in de Britse hitlijst en alleen ‘Distant Drums’ van Jim Reeves voor zich moest laten, pakte de eerder genoemde Alan Smith de telefoon en draaide het nummer van Lawrence Payton, die – vanwege het tijdsverschil – nog in een diepe slaap verkeerde.
Payton moest even wakker worden. Daarna reageerde hij professioneel met de woorden: “Man, that’s crazy! That is the most wonderful, wonderful gas! I tell you, this is the best thing that happened to us in a long time. Just you wait till I wake those other fellers later on. This’ll really knock them out. And don’t you worry about waking me up, either, ’cos when anyone else has got some news like this they can wake me right in the middle of the night”.
Payton bleef professioneel en liet zich positief uit over de ontwikkelingen in de muziekbusiness. Hoe kort geleden was het nog dat de wereld er door de (op)komst van de Beatles totaal anders was gaan uitzien. “You British started something in the charts over here that I think ain’t never gonna die. It’s a great sound and I reckon your music has become a permanent part of the American scene. So it figures it’s a great honour for us to have a big hit with you. But we love your music. ‘Yellow Submarine’, ‘Revolver’ – they are a gas! Man, we can’t stop singing all the tunes”.
Payton bracht in de praktijk wat hem geleerd was. Vroeg in de ochtend (voor hem) legde hij telefonisch over de Motown-organisatie uit: “They have a department called artists development. They teach you how to move on stage, how to dress, how to walk, how to talk to reporters. Everything. It is a very fine idea”.
In een ander interview, met Beat Instrumental, gaf Fakir een voorbeeld: “There’s an old guy, a one-time dancing star named Charlie Atkins, who taught us all those stage movements. We spend as much time doing our chorusgirl routines as we do on rehearsing our songs”.
In hetzelfde tijdschrift verkondigde Levi Stubbs: “We work out at the same level as a professional sportsman when we get on stage. If we don’t keep fit, we are letting the fans down. They expect a hundred per cent act from us every single time”.
Eén ding had Fakir in elk geval geleerd – de Britten moest je altijd naar de mond praten, zelfs ‘midden in de nacht’. Dat deed hij onder meer door zich enthousiast te uiten over zijn ervaringen in dat land. “British people are really friendly and they really made us feel at home, especially when we appeared on Ready, Steady, Go! and Lucky Stars. We also went to the Cromwellian Club in London, and we had a ball”.
Nederland
Nederland liep niet voorop voor de Four Tops. Hits bleven hier lange tijd uit.
Als je bij zoekmachine Delpher kijkt vind je op 2 april 1965 een vroege korte recensie in de Nieuwe Haarlemsche Courant: “Voor 45 toeren zeer veel geluid staat de Amerikaanse groep The Four Tops in. Motown plaat ‘Ask The Lonely’ is pathetisch-schreeuwerig en te rommelig om welluidend te zijn”.
Veel meer dan een jaar later, op 21 oktober 1966, meldde het Vrije Volk de goede Nederlandse verkoop van ‘Reach Out I’ll Be There’ (‘in Amerika al enkele weken aan de top te vinden’).
Met die single was de zanggroep een week eerder voor het eerst in de Veronica top 40 binnen gekomen.
Een redacteur van de Waarheid maakte op 9 november 1966 wel een heel grote stap. Hij stelde dat er een nieuw tijdperk was aangebroken. De Beatles hadden jarenlang de toon aangegeven. Maar: “De Beach Boys en de Four Tops hebben de markt overgenomen. De nadruk in de beat is meer komen te liggen op het muzikale, vocale gedeelte. Het schijnt dat Paul, Ringo, George en John er de brui aan hebben gegeven zich aan te passen en zich op hun eigen bezigheden zijn gaan concentreren”.
De Four Tops zouden volgens die redenering dus – wegens gebrek aan beter – omhoog gevallen zijn.
Volgens een redacteur van Tubantia (10 november) probeerde Brian Epstein, manager van de Beatles, zich op tijd aan te passen. “Epstein heeft het Saville-theater in het Londense West End, dat hij vorig jaar overnam, ingericht als pop-theater. Hij opent dit show-centrum voor popmuziek met de Four Tops, een [blijkbaar bij ons nog onbekende] Amerikaanse groep van gekleurde zangers. Epstein zei dat er in het West End een grote markt voor pop- en lichte amusementsmuziek bestaat. Tot nu toe is daar nog nooit een aparte plaats voor ingeruimd. Insiders geloven dat dit Epsteins laatste poging is om het voortbestaan van de popmuziek te verzekeren”.
De Four Tops werden hier neergezet als redders van de popmuziek.
In de Telegraaf kondigde Peter Horvers op 19 november 1966 aan dat de Four Tops (van ‘Reach Out I’ll Be There’) naar ons land zouden komen voor het maken van tv-opnamen.
In die tijd hadden de Motions, de Haagse popgroep, een hit met hun versie van ‘It’s The Same Old Song’, in ons land geflopt in de originele uitvoering van de Four Tops.
Edison
Op 27 januari 1967 kreeg het viertal (bij een bespreking van het album ‘Four Tops Live’) in het Vrije Volk nog meer erkenning. “Ze bevinden zich op het ogenblik op de populariteitsgolf van de rhythm and blues. Het album bewijst dat ze niet alleen voortreffelijke platenartiesten zijn, maar dat hun aanwezigheid op de bühne even onontkoombaar is”.
In juni werd bekend gemaakt dat het live-album in Nederland goed was voor een Edison. De overhandiging liet evenwel nog enige tijd op zich wachten. Die zou namelijk pas in 1968 plaatsvinden tijdens het Grand Gala du Disque. Op 15 november 1967 bracht Piet Beishuizen, directeur van de CCGC naar buiten: “We zijn in onderhandeling met de Four Tops”.
In 1968 was het eindelijk zo ver. De Four Tops waren in Nederland voor het Grand Gala. In het Vrije Volk werden ze zelfs het ‘Gala-sluitstuk’ genoemd.
Grand Gala du Disque
Ben Bunders rapporteerde op 7 maart 1968: “Van alle kanten stromen de artiesten van het Grand Gala du Disque ons land binnen. De zenuwcentra zijn het Congresgebouw van de RAI, waar het feest plaatsvindt, het Hilton- en het Apollo-hotel, waar de gasten zijn ondergebracht.
In het Hilton zagen we de Four Tops uit Detroit. Ze vormen het sluitstuk. Gisteren kwamen maar twee Tops aan: Lawrence Payton en Abdul Fakir. Payton vertelt: ‘We hoeven pas donderdag te repeteren’. Geen paniek dus bij Pete Felleman, die de Tops in Nederland groot maakte en hen hier naar toe haalde voor het Gala.
In een rustig hoekje praten we met Lawrence en Abdul. Ze beginnen met te vertellen dat ze het een hele eer vinden om een Edison te krijgen voor hun lp ‘Live’. ‘De plaat is opgenomen in een club in Detroit, de Rooster Tail. Het was een geweldige avond omdat de zaal vol zat met artiesten. De Supremes waren er, de Everly Brothers, de Temptations, de Miracles, Marvin Gaye’”.
Bunders liet niet na om nog een stukje geschiedenis te berde te brengen. “De Four Tops, nu allemaal rondom de 30, zijn al 13 jaar in het vak. Ze kennen elkaar van school, begonnen op schoolavonden. ‘We dachten dat het wel aardig klonk’, vertelt Fakir. ‘We begonnen in de stijl van de Four Freshmen, mooie harmonische samenklanken. In Detroit hadden we enig succes, maar onze platen betekenden niet veel’.
Dat werd anders toen Berry Gordy, de tovenaar van de Motown-sound, de Four Tops in 1964 engageerde. En daar kwamen de hits: ‘Baby I Need Your Loving’, ‘It’s The Same Old Song’ en ‘Reach Out I’ll be There’. Alles bij elkaar schat Lawrence Payton de verkoop van Tops-platen op 10 miljoen’.
Wat is die Motown-sound, vroeg Bunders.
Payton: “Het is geen sound. Je kunt niet zeggen dat wij net zo willen klinken als Little Stevie Wonder of de Supremes. Het is meer een gevoel, een gevoel van prettige opwinding dat zich uit de Motown-platen aan de luisteraar opdringt”.
De journalist kreeg te horen dat de ‘Four Tops zoals de meeste neger-artiesten de actie voor gelijke burgerrechten steunden. Ze schenken grote bedragen aan de neger-organisaties en geven af en toe concerten waarvan de opbrengst voor nieuwe acties bestemd is’.
Payton: “Wij kwamen vorig jaar net terug in Detroit toen de rellen begonnen in de wijk waar wij allemaal geboren zijn. Verschrikkelijk, maar begrijpelijk. Als kind werden wij alle vier dag in dag uit geconfronteerd met armoede en achterstelling. Geweld is de enige uitweg in een uitzichtloze situatie waarin je geen kant meer op komt en niemand zich om je bekommert”.
Succes
Wim Sonneveld met Four Tops
De kranten schreven positief over de tv-uitzending. Het zou een van de beste Grand Gala’s geweest zijn. Volgens Ben Bunders zorgden de Amerikanen voor artistiek succes. “Vooral de beslissende rol die de ‘colored’ artiesten uit de Verenigde Staten hebben gespeeld en konden spelen, de vitaliteit en het sentiment dat zij aandragen, kwam voor het eerste op een Gala tot zijn recht, in optredens van Nancy Wilson, Jimmy Smith en The Four Tops”. Hij omschreef hun optreden als ‘dynamisch’ en het ‘sluitstuk van een geslaagd platenfeest’.
Pete Felleman, de Nederlandse vertegenwoordiger van Motown met ‘ogen achter een donkere bril’ liet in het Vrije Volk afdrukken dat hij drie nachten met de Four Tops had doorgehaald. “Ik kan niet meer uit mijn ogen kijken van de slaap. Maar de jongens zijn onvermoeibaar”. De vier Amerikanen, aldus de redacteur ‘hadden zich in drie dagen een uitgebreide Amsterdamse vriendenkring verworven’.
De Four Tops braken in het voorjaar van 1968 definitief door in ons land. Met hun versie van ‘If I Were A Carpenter’, een song van Tim Hardin, geproduceerd door Brian Holland en Lamont Dozier, bereikten ze een vierde plaats in de top 40. Eindelijk…
9 top 40 van 6 april 1968
Harry Knipschild
2 januari 2026
Clips
8 Billy Eckstine, Prisoner of Love
* Four Tops, Reach Out I'll be there
* Four Tops, If I were a carpenter
Literatuur
‘Four Tops talk about Tamla’, Record Mirror, 7 augustus 1965
Ronnie Oberman, ‘The Four Tops’, Evening Star, 25 september 1965
Pete Johnson, ‘The Trip’, Los Angeles Times, 16 april 1966
Aaron Sternfield, ‘Four Tops spin a hot act’, Billboard, 11 juni 1966
‘Motown Four Tops at Basin Street’, Record World, 18 juni 1966
Alan Smith, ‘Four Tops kept trying and won!’, New Musical Express, 26 augustus 1966
Nick Jones, ‘Tamla Blueprints’, Melody Maker, 24 september 1966
Alan Smith, ‘NME chart new woke up the Four Tops in record time!’, New Musical Express, 21 oktober 1966
Carol Deck, ‘Four Tops on the Four Tops’, KRLA Beat, 22 oktober 1966
‘Meeting the Four Tops’, Beat Instrumental, november 1966
‘Het einde van een tijdperk’, Vrije Volk, 9 november 1866
‘Vaarwel Beatle-land’, Tibantia, 10 november 1966
Norman Jopling, ‘The Tops talk about the songwriting set-up at Tamla, British R&B, the Beatles and the Motown Revue’, Record Mirror, 19 november 1966
Joost de Draayer, ‘Four Tops oftewel wat je te doen hebt als je na 10 jaar nog steeds geen hit hebt’, Kink, 21 januari 1967
‘Four Tops Live’, Vrije Volk, 27 januari 1967
Wim Bloemendaal, Werner Paans, ‘Four Tops in Manchester’, Hitweek, 17 februari 1967
‘The Four Tops Live’, Beat Instrumental, maart 1967
Ben Bunders, ‘Four Tops 17 ½ minuut op Grand Gala’, Vrije Volk, 21 november 1967
‘The Four Tops’, Teenbeat, maart 1968
Ben Bunders, ‘Four Tops zijn Gala-sluitstuk’, Vrije Volk, 7 maart 1968
Ben Bunders, ‘Amerikanen zorgden voor artistiek succes’, Vrije Volk, 9 maart 1968
Royston Eldridge, ‘The Four Tops: Tamla’s senior citizens’, Melody Maker, 14 maart 1970
- Raadplegingen: 305